Paludicultuur

Natte landbouw op veengebieden wordt paludicultuur genoemd (palus is het Latijnse woord voor veen). Dat gebeurt bijvoorbeeld door het verbouwen van lisdodde, riet of veenmos. Paludicultuur is een veen- en klimaatvriendelijk alternatief voor het gebruik van veengronden voor bosbouw of reguliere landbouw. Welke producten kunnen uit planten op paludicultuur ontwikkeld worden? Is er behoefte aan? En met welke techniek kunnen de planten geoogst worden? Dit soort vragen worden onderzocht in de deelprojecten. In het project staat de ontwikkeling van concrete productverwerkingsketens in Duitsland en Nederland centraal. Het doel is om, afhankelijk van de behoefte, meerdere productieketens voor eenvoudige producten te ontwikkelingen en om eventuele obstakels bij de productie te verhelpen.

Projectleiding: 3N Kompetenzzentrum Werlte 

De deelprojecten:
 

Lisdodde als vervanger van turf

In dit project onderzoeken de projectpartners het gebruik van lisdodde (Typha) als vervanger van veen in substraten voor de tuinbouw en als bodemverbeteraar voor de landbouw. Een alternatief voor turf is een essentieel doel, om zo de exploitatie van turf en de daaraan verbonden negatieve gevolgen te verminderen. Het winnen van turf draagt namelijk bij aan de afbraak van veengebieden, waardoor veel zeldzame planten en kleine dieren hun leefgebied verliezen. Turf bevat ook grote hoeveelheden van het broeikasgas koolstofdioxide, dat schadelijk is voor het klimaat. Bij het winnen van turf komt de koolstofdioxide vrij en komt het in de atmosfeer terecht. Het is daarom belangrijk om het verbruik van turf terug te dringen. Er is eerder al beperkt onderzoek gedaan naar het gebruik van de lisdodde als vervanger van turf. In het huidige project wordt eraan gewerkt deze mogelijkheden verder te onderzoeken en het gebruik van lisdodde verder uit te breiden. Het benodigde materiaal is in de regio aanwezig, bijvoorbeeld in de Nederlandse provincies Drenthe en Fryslân. In Duitsland wordt het materiaal vervolgens tot substraten verwerkt en worden de eigenschappen ervan getest.

 


 



Lisdodde als isolatiemateriaal

Het gebruik van de lisdodde als isolatiemateriaal in de bouw en als grondstof voor bouwpanelen staat in dit project centraal. Lisdodde is door de structuur van de stengels geschikt als grondstof voor warmte-isolatiesystemen. Eerst wordt het materiaal in de holle ruimtes van het testvoorwerp geblazen. Daarbij worden zowel de eisen waaraan de blaasmachine moet voldoen als de eigenschappen van het isolatiemateriaal getest. Ook het gebruik van lisdodde in isolatieplaten en geperste bouwplaten voor speciale toepassingen wordt onderzocht. 

Veenmos voor natuurherstel

Door zijn specifieke structuur kan veenmos (Sphagnum) veel water vasthouden en draagt het in grote mate bij aan de vorming van veen. In dit project wordt voor het herstellen van natuurgebieden op experimentele wijze veenmos verbouwd. Er wordt onderzocht hoe veenmos op de beste manier op deze gebieden aangebracht kan worden. De volgende stap is om de veenmos te oogsten en de juiste maai- en oogsttechnieken te ontwikkelen. Ten slotte wordt onderzocht welke producten van veenmos gemaakt kunnen worden en of daar een markt voor is.